Η φετινή επέτειος είναι η 140η από την 24η Ιουνίου 1881, όταν η Άρτα απελευθερώθηκε από τον Τουρκικό ζυγό και ξεκίνησε την ελεύθερη πορεία της.

Σε συνεργασία με συλλόγους και φορείς της πόλης πραγματοποιούνται εκδηλώσεις πολιτισμού που θα διαρκέσουν έως και το τέλος Ιουλίου.

Στα πλαίσια των εορτασμών αυτών λοιπόν πραγματοποιήθηκε χθες, Πέμπτη 24 Ιουνίου 2021 στον προαύλιο χώρο της Παρηγορήτριας, η προβολή του ιστορικού ντοκιμαντέρ του Νίκου Παπακώστα, με τίτλο «Γεώργιος Καραϊσκάκης – Στα σύνορα του μύθου». Στο προλογικό του σημείωμα ο ποιητής, συνθέτης και σκηνοθέτης σημειώνει πως «Το ντοκιμαντέρ αυτό είναι η πραγματικά πρώτη στην ιστορία κινηματογραφική αναφορά – καταγραφή της ζωής, του χαρακτήρα και της δράσης του Αρχιστράτηγου της Ελληνικής Επανάστασης του 1821».

Στην εκδήλωση συμμετείχε η χορωδία του χωριού μας, η χορωδία Αγνάντων, η οποία ερμήνευσε παραδοσιακά τραγούδια υπό την καθοδήγηση του Ευάγγελου Κώτσου.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν συγκεκριμένος αριθμός καθήμενων θεατών εξαιτίας των μέτρων που ισχύουν για το περιορισμό της διασποράς του COVID 19, οι οποίοι απόλαυσαν κάτω από το φως του «Φεγγαριου της Φράουλας», όπως χαρακτηριστικά ονομάζεται η τελευταία υπερπανσέληνος για το 2021, μια υπέροχη ιστορικοπολιτισμική βραδιά.

Το άρθρο Πραγματοποιήθηκε η προβολή του ιστορικού ντοκιμαντέρ του Νίκου Παπακώστα «Γεώργιος Καραϊσκάκης – Στα σύνορα του μύθου», με τη συμμετοχή της χορωδίας Αγνάντων. εμφανίστηκε πρώτα στο Άγναντα Άρτας.

Στο νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος που απέκτησε οντότητα μετά την Επανάσταση του 1821 δεν συμπεριλήφθηκε η Ήπειρος. Τα σύνορα του κράτους έφταναν ως τη γέφυρα του Άννινου και τον ποταμό Αχελώο.

Οι Τζουμερκιώτες και Ραδοβυζινοί δεν ένιωσαν και δεν ανέπνευσαν ως το 1881 τον ζωογόνο αέρα της λευτεριάς και τον ανέπνεαν μπαρουτοκαπνισμένο. Δεν υπέστειλαν ούτε για μια στιγμή τη σημαία της επανάστασης και δεν έβαλαν τα όπλα τους στα ράφια. Συνέχιζαν με πατριωτικό πάθος τους απελευθερωτικούς αγώνες τους. Εξακολουθούσαν να ποτίζουν με το αίμα τους το δένδρο της ελευθερίας, άλλοτε κατά αυτοτελείς και ολιγομελείς ομάδες και άλλοτε, ενταγμένοι σε μεγαλύτερα επαναστατικά σώματα της περιοχής, μετείχαν σε οργανωμένες τοπικές εξεγέρσεις, όπως εκείνες των επαναστάσεων των ετών 1854, 1866 και 1878, για τις οποίες πλήρωσαν βαρύ τίμημα.

Η καταστροφή των περιοχών των Τζουμέρκων και των Ραδοβυζίων, κυρίως μετά την ατυχή επανάστασή τους το 1878, ευαισθητοποίησε τις τότε Μεγάλες Δυνάμεις οι οποίες έκαναν αλλεπάλληλες διαπραγματεύσεις με τους Τούρκους που κάθε φορά επιδίωκαν την τροποποίηση των συμφωνιών προς το συμφέρον τους. Η τελευταία και αποτελεσματική προσπάθειά τους κατέληξε στη συμφωνία της Κωνσταντινουπόλεως (24 Μαΐου 1881) που έγινε με πρωτοβουλία του Γλάδστωνα και του Βίσμαρκ, την οποία αποδέχθηκε η κυβέρνηση του Κουμουνδούρου. Με αυτή παραχωρήθηκε στην Ελλάδα η περιοχή της Άρτας, ως τον Άραχθο, και η Θεσσαλία (πλην της περιοχής Ελασσόνας).

Οι Τούρκοι το ξανασκέφτηκαν, μετάνιωσαν και άρχισαν να προωθούν δυνάμεις προς το Πέτα και τον Άννινο για να εμποδίσουν την είσοδο του ελληνικού στρατού στην Άρτα. Η επέμβαση των πρεσβευτών των Μ. Δυνάμεων ανάγκασε τον Τούρκο διοικητή της Άρτας Χατζή Εμίν Πασά να δρομολογήσει τις διαδικασίες εκκένωσης της πόλης. Ο δρόμος για την απελευθέρωση άνοιγε πλέον διάπλατα.

Στις 20 Ιουνίου οι κάτοικοι υποδέχονται με ενθουσιασμό στη γέφυρα Άρτας την επιτροπή οροθέτησης και επίβλεψης της παράδοσης της πόλης. Την αποτελούσαν εκπρόσωποι των Μ. Δυνάμεων, των Ελλήνων και των Τούρκων. Στην ελληνική αντιπροσωπεία συμμετείχαν οι στρατηγοί Σαπουτζάκης και Σκαρλάτος Σούτσος. Ο πρώτος επιστρέφει στην περιοχή Άννινου για να ετοιμάσει την είσοδο του στρατού, ενώ ο δεύτερος παραμένει στην πόλη για να παρίσταται στις διαδικασίες αποχώρησης των Τούρκων. Την παραμονή 23 Ιουνίου, ο στρατός μας μπαίνει στο Δημαριό και στη συνέχεια όλα τα τμήματα συγκεντρώνονται κοντά στο Κομπότι και με ενθουσιασμό παίρνουν το δρόμο για την Άρτα.

Την 24 Ιουνίου 1881 η Άρτα ελευθερώνεται. Όλοι οι κάτοικοι υποδέχονται το στρατό στην είσοδο της πόλης στο ύψος των Αγίων Θεοδώρων, όπου έστησαν αψίδα. Παρόντες στην υποδοχή ο δήμαρχο Αντωνόπουλος, ο Μητροπολίτης Σεραφείμ Ξενόπουλος με σύσσωμο τον κλήρο. Στις 4 μ.μ. εισέρχεται στην πόλη ο στρατός με επικεφαλής το στρατηγό Σκαρλάτο Σούτσο, ενώ η μουσική παιάνιζε νικητήρια εμβατήρια. Ο ενθουσιασμός του πλήθους είχε φτάσει στο κατακόρυφο. Ζητωκραυγές, χειροκροτήματα, κλάματα, αγκαλιές, φιλιά και ξέφρενοι πανηγυρισμοί ξεχύνονταν από το ανθρώπινο μελισσολόι!. Ο μητροπολίτης Σεραφείμ υποδεχόμενος το στρατηγό λέει: «Ευφράνθητε ουρανοί. Σαλπίσατε τα θεμέλια της γης, βοήσατε τα όρη ευφροσύνην». Ο στρατηγός απαντά: «Σεβασμιώτατε εν ονόματι της Α. Μ. του βασιλέως των Ελλήνων Γεωργίου του Α΄ καταλαμβάνω την Άρταν».

Ακολούθησε η προσφώνηση του δημάρχου Αντωνόπουλου που μεταξύ άλλων πανηγυρικών λόγων, παλλόμενος από πατριωτικό ενθουσιασμό, κατά την εφημερίδα «Θεσσαλική», είπε : «Τα δεσμά της δουλείας εθραύσθησαν. Η Άρτα, πόλις ιστορική, ρίπτεται ελευθέρα εις τας αγκάλας της μητρός. Εν Ηπείρω ο κατακτητής συνεσπειρώθει πλέον».

Το γεγονός της Απελευθέρωσης της Άρτας γιορτάστηκε και στην Αθήνα με φωταγωγίες και παρελάσεις. Στις 28 Ιουνίου έγινε μεγάλη δοξολογία εντός του φρουρίου της Άρτας για την επίσημη επισφράγιση της Απελευθέρωσης της πόλεως και της ανατολικά του Αράχθου περιοχής της (Τζουμέρκων και Ραδοβυζίων).

Αυθημερόν, μονάδες στρατού στάλθηκαν στα μεγάλα χωριά της περιοχής και από εκεί μικρές ομάδες Ελλήνων στρατιωτών ή χωροφυλάκων, μετέβαιναν σ’ όλα τα χωριά για να σηματοδοτήσουν με την παρουσία τους την ανάληψη της εξουσίας από το Ελληνικό Κράτος. Παντού οι κάτοικοι άφηναν τις δουλειές τους και έτρεχαν στις πλατείες να υποδεχθούν τους ελευθερωτές με ασταμάτητες κωδωνοκρουσίες, με ζητωκραυγές, με πανηγυρικούς τουφεκισμούς και με δοξολογίες. Οι πανηγυρισμοί των Τζουμερκιωτών δεν είχαν τελειωμό! Η Άρτα, τα Τζουμέρκα και τα Ραδοβύζια πανηγύριζαν την πολυπόθητη λευτεριά τους και έστελναν και στα χωριά της δυτικής (της δεξιάς) όχθης του Αράχθου το μήνυμα ότι η Ελλάδα και η λευτεριά ήταν δίπλα τους, τα άγγιζαν και δε θα αργούσαν να τα αγκαλιάσουν.

Όλη η Ελλάδα πανηγύριζε για τη λευτεριά μας. Όλοι οι Έλληνες ήθελαν να βρίσκονταν στην Άρτα εκείνες τις ημέρες της εθνικής έξαρσης.

Ο ποιητής Γ. Σουρής διερμηνεύοντας αυτή την πανελλήνια επιθυμία έγραφε το ποίημα:

ΑΧ ΤΙ ΚΡΙΜΑ
Πόσο τώρα μετανοιώνω που δεν είμαι στρατιώτης!
Αχ! Αν ήμουν και πάλι φανταράκι ζηλευτό,
θε να πήγαινα στην Άρτα παλληκάρι κι εγώ πρώτης
δίχως ναύλο να πληρώσω ούτε κάλπικο λεφτό.
Αχ τι κρίμα να μην είμαι φανταράκι σαν και πρώτα,
να περνώ ζωή και κότα!

Αυτή τη μεγάλη ημέρα για την Ελλάδα, για την Άρτα, για τα Τζουμέρκα και τα Ραδοβύζια την ξεχνάμε. Ο εορτασμός της Επετείου τώρα γίνεται μόνο στην πόλη της Άρτας. Τα πρώτα χρόνια μετά την Απελευθέρωση η Επέτειος εορταζόταν σε όλα τα μεγάλα χωριά, κυρίως σε εκείνα που είχαν την έδρα τους Στρατιωτικές Μονάδες, καθόσον ο Άραχθος μέχρι την 21 Φεβρουαρίου του 1913 καθόριζε τη συνοριακή γραμμή μεταξύ της ελεύθερης Ηπείρου και της κατεχόμενης από τους Τούρκους.

Η πρώτη Επέτειος (24 Ιουνίου 1882) της Απελευθέρωσης εορτάστηκε με λαμπρότητα στην Έδρα της Επαρχίας Τζουμέρκων, στα Άγναντα. Ο Διοικητής της φρουράς, σε ανάμνηση του μεγάλου για την περιοχή των Τζουμέρκων ιστορικού γεγονότος, φύτεψε στην κεντρική πλατεία των Αγνάντων έναν πλάτανο που φύτρωσε και θέριεψε, όπως θέριεψε και η ελευθερία μας, και ατενίζει με αισιοδοξία και την επόμενη χιλιετία*.

Οι Δήμοι Τζουμέρκων και Ραδοβυζίων, οι Τοπικές Κοινότητες και οι πάσης φύσεως Πολιτιστικοί Φορείς, θα προσφέρουν σημαντικές υπηρεσίες αν στα ετήσια προγράμματα των δραστηριοτήτων τους εντάξουν και τον εορτασμό της Επετείου της Απελευθέρωσης του τόπου μας. Γιορτές για τη φασουλάδα, την προβατίνα, την «μπλατσάρα» (χορτόπιτα),το τσίπουρο κτλ κάνουμε κάθε χρόνο. Ας κάνουμε κοντά σ’αυτές και μια ιστορική Επέτειο. Τη χρωστάμε σ’ αυτούς που έχυσαν το αίμα τους για την ελευθερία μας. Τη χρωστάμε στην ιστορική μνήμη.

Διαβάστε εδώ το άρθρο και ολόκληρο το 179ο Φύλλο της εφημερίδας ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ: https://agnanta.com.gr/wp-content/uploads/2021/04/179_s.pdf

*Αυτός, λοιπόν, ο πλάτανος, που ταυτίστηκε με τη ζωή των Αγναντιτών, τελείωσει. Χτυπήθηκε από την ασθένεια των πλατάνων, “το μεταχρωματικό έλκος” και πλέον αποτελεί παρελθόν από το χωριό μας, Στη θέση του φυτεύτηκαν δύο νέοι πλάτανοι με σκοπό να θυμίζουν την επί 137χρόνια παρουσία του.

Το άρθρο ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ (24 ΙΟΥΝΙΟΥ 1881)- ΜΙΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ εμφανίστηκε πρώτα στο Άγναντα Άρτας.

α. Η Περίοδος πριν την πρώτη έκδοση:
Τα 44α γενέθλια της εορτάζει σήμερα το τριμηνιαίο όργανο της Αδελφότητας Αγναντιτών Αθήνας, η εφημερίδα μας “ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ”.Η πρώτη ιδέα για την έκδοση μίας εφημερίδας είχε πέσει κιόλας από τα μέσα της δεκαετίας του 1950, από τους Βασίλη Γ. Κολιό, Αριστοτέλη Κ. Σιαπάτη, Μιχάλη Γ. Χάρο, Ευάγγελο Δ. Δήμο και το Χρήστο Αρ. Παπακίτσο. Για διάφορους όμως λόγους οικονομικούς, τεχνικούς και άλλους προσωπικούς η ιδέα αυτή δεν τελεσφόρησε, ώστε να τυπωθεί η πρώτη Εφημερίδα του χωριού εκείνη την εποχή, που όπως είχε αποφασιστεί θα ονομάζονταν “Αγναντίτικοι Αντίλαλοι”.

Το 1966 ο Χρήστος Αρ. Παπακίτσος μετατίθεται στην Αθήνα και τότε φέρνει στο προσκήνιο και πάλι αυτή την ιδέα ενώπιον του Δ.Σ της Αδελφότητας Αγναντιτών Αθήνας. Στο άκουσμα της κάποιοι είχαν τις αμφιβολίες τους, όμως οι περισσότεροι ενστερνίστηκαν την ιδέα, μεταξύ των οποίων ήταν οι: ο Πρόεδρος και Καθηγητής Κώστας Αηδόνης, ο Κώστας Δ. Μπαλατσούκας, ο Γιώργος Θοδωρής, ο Δημοσθένης Κρεμπούνης ο, Γιώργος Βρόντος, ο Ιωάννης Φλούδας και ο Ευάγγελος Μαυροπάνος. Η προεργασία που απαιτούνταν είχε γίνει και το Δ.Σ. του έτους 19667-68 ήταν έτοιμο να υλοποιήσει την έκδοση του πρώτου Φύλλου, πριν όμως καλά καλά το νέο Δ.Σ. κλείσει το πρώτο μήνα της διοίκησης του ξέσπασε το πραξικόπημα των Συνταγματαρχών του Παπαδόπουλου, πράγμα που όπως είναι φανερό περιόριζε πολύ την κάθε προσπάθεια. Από την εποχή αυτή λοιπόν, η Αδελφότητα άρχισε να υπολειτουργεί ως το 1972 και από τότε αδρανοποιήθηκε πλήρως ως το 1976, όπου την Άνοιξη του 1976 αναβίωσε και πάλι.

β. Αναβίωση της Αδελφότητας- Η εφημερίδα και πάλι στο προσκήνιο.
Τον Ιούνιο του 1976 εκλέχτηκε το νέο Δ.Σ. με θητεία έως τον Ιούνιο του 1977. Το Συμβούλιο αποτελούνταν από τους: Πρόεδρος: Στέφανος Μ. Φίλος
Αντιπρόεδρος: Πανταζής Κ. Τούμπουρος
Γεν. Γραμματέας: Χρήστος Αρ. ΠΑπακίτσος
Ταμίας: Δημήτρης Γ. Σιαπάτης
Ειδ. Γραμματέας: Χρίστος Αρ. Τούμπουρος
Μέλη: Δημήτρης Ε. Λεμονιάς & Γ. Δ. Σκουλικαρίτης
Σκοποί του νέου Δ.Σ οι εξής δύο: 1. Η Επαναδραστηριοποίηση της Αδελφότητας 2. Η Έκδοση της Εφημερίδας.
Παρόλες τις δυσκολίες και ο δύο στόχοι επιτεύχθηκαν, έτσι την 31/5/1977 έχουμε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας “Τα Άγναντα”, με υπεύθυνο έκδοσης τον Χρίστο Αρ. Τούμπουρο. Η εφημερίδα κυκλοφόρησε με τέσσερις σελίδες μικρού μεγέθους και έγινε δεκτή με πολύ ενθουσιασμό από τους Αγναντίτες της εποχής και τους φίλους του χωριού. “ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ” της εφημερίδας μπήκαν ως κύριο άρθρο και οριοθετούσαν τα πλαίσια της θεματογραφίας της Εφημερίδας, αυτά τα πλαίσια τηρούνται ως και σήμερα 44 χρόνια μετά. Η υπόλοιπη εφημερίδα αποτελούνταν από κάποιες ειδήσεις Αγναντίτικου ενδιαφέροντος, το ποίημα του Γ. Θεοφανόπουλου “Άνοιξη στα Άγναντα” και τα 21 από τα 36 άρθρα του καταστατικού της Αδελφότητας. Ακολούθησε το δεύτερο Φύλλο την 30ή Ιουνίου 1977 από το νεοσυσταθέν Δ.Σ του Ιουνίου 1977- Ιουνίου 1978. Τα πρώτα βήματα έγιναν και στην αρχή η εφημερίδα ήταν μηνιαία, αύξησε τις διαστάσεις της ως διμηνιαία και εκ τότε ως μεστωμένη, δοκιμασμένη και κατασταλαγμένη σε μέγεθος, μορφή, περιοδικότητα και προσανατολισμό, κυκλοφορεί σήμερα ως τριμηνιαία με πλούσια ύλη σε τοπικά και υπερτοπικά θέματα και προβλήματα.

Η επιτυχία της εφημερίδας.
Η εφημερίδα της Αδελφότητας αποτελεί ένα από τα καλύτερα έντυπα του είδους της. Αυτό κυρίως αποδεικνύεται από τους ολοένα αυξανόμενους συνδρομητές, περίπου 1500, οι οποίοι βρίσκονται τόσο εντός συνόρων, όσο και εκτός (Σουηδία, Γερμανία, Ολλανδία, Αυστραλία, Αμερική και Καναδά).

Από Το πλήθος και το μέγεθος των συνεργασιών που έχει φιλοξενήσει κατά καιρούς στα Φύλλα της, κάνοντας τις 8 σελίδες της τώρα και παλιότερα 10-12 και 14 να φαίνονται λίγες, ώστε να χωρέσουν όλη την υπό έκδοση ύλη. Μέσα από την ύλη της αναδεικνύονταν και συνεχίζουν να αναδεικνύονται με σκοπό να προωθηθούν και να επιλυθούν τα περιβαλλοντικά, αναπτυξιακά και γενικότερα προβλήματα του χωριού μας. Ενώ παράλληλα η συμβολή των κειμένων των συμπατριωτών μας είναι ιδιαίτερα αποδοτική και η προσφορά τους στην Ιστορία, τη Λαογραφία και την Λογοτεχνία και στον εν γένει πνευματικό πολιτισμό του τόπου μας σημαντική.
Μεγάλοι Σταθμοί στη ζωή της Εφημερίδας αποτελούν αδιαμφισβήτητα η τιμή που της επεφύλαξε στις 10-12-2007 η «Ελληνική Λαογραφική Εταιρεία», όταν στην ετήσια Επιστημονική Ημερίδα της περιέλαβε και το θέμα «Τύπος και παροιμιακός λόγος», ο εισηγητής Κ. Μαργώνης (από τα Γουριανά) χρησιμοποίησε ως βασική πηγή των πληροφοριών του την εφημερίδα μας, που ξεφυλλιζόταν στην γιγαντοοθόνη καθ’ όλη τη διάρκεια της εισήγησης.

Επίσης ένα σημαντικό γεγονός που ήρθε να προστεθεί στα προηγούμενα είναι όταν την 12/5/2014, η Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών βράβευσε στην Αθήνα στην αίθουσα Χ.Α.Ν την Εφημερίδα «ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ».

Άξιο λόγου είναι επίσης το γεγονός πως η εφημερίδα «ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ» αποτέλεσε αντικείμενο διατριβής από την κοινωνιολόγο-λαογράφο Κα Αφροδίτη- Λύδια Νουνανάκη, η οποία εκπονήθηκε στα πλαίσια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης στην υποκατεύθυνση «Ιστορία και Διδακτική της Ιστορίας- Λαογραφία και Πολιτισμός» του ΕΚΠΑ το 2013.

Η εργασία βαθμολογήθηκε με «Άριστα» 10 ομοφώνως. Η επιστημονική αυτή εργασία μελετά την Εφημερίδα «Άγναντα Άρτας», την δομή, τη μορφή και τη θεματολογία της. Ειδικότερα θέμα πραγμάτευσης αποτέλεσε η ανίχνευση των λόγων περί παράδοσης όπως αυτοί αναδύονται μέσα από τις στήλες του εντύπου.

Τέλος την σημαντικότητα της Εφημερίδας αναγνώριζε και αναγνωρίζει και το Δ.Σ της Αδελφότητας και έτσι το 2009 το τότε Συμβούλιο προχώρησε στην απόφαση να βιβλιοδετηθούν σε δύο Τόμους και σε ένα προσεγμένο CD τα έως τότε εκδοθέντα φύλλα της αφήνοντας τα παρακαταθήκη σε όλους τους Αγναντίτες. Επίσης σε πιο σύγχρονη μορφή μπορεί κάποιος να διαβάσει την εφημερίδα ανά πάσα στιγμή από τον υπολογιστή του στο ανανεωμένο site της Αδελφότητας, στο παρακάτω link: https://agnanta.com.gr/efimerides-2/

Η Εκδήλωση της Αδελφότητας για τα 40 Χρόνια της Εφημερίδας «Άγναντα Αρτας».
Με την ευκαιρία θυμόμαστε τη σεμνή, γεμάτη περιεχόμενο και που περίσσευε το Τζουμερκιώτικο ήθος, εκδήλωση της Αδελφότητας Αγναντιτών Αθήνας, για τη συμπλήρωση σαράντα χρόνων έκδοσης της εφημερίδας «Άγναντα Άρτας», που πραγματοποιήθηκε την 15/11/2017 στην Αθήνα στην Αίθουσα της Π.Σ.Ε.. Διαβάστε περισσότερα εδώ:http://romiazirou.blogspot.com/2017/11/40.html και εδώ: https://agnanta.com.gr/wp-content/uploads/2021/04/%CE%A6%CF%8D%CE%BB%CE%BB%CE%BF_201_s.pdf

Ευχαριστίες, Συγχαρητήρια και Προσκλητήριο.
Σε αυτό το σημείο νιώθουμε την ανάγκη όλοι εμείς του Δ.Σ. της Αδελφότητες να σταθούμε σε κάποιες προσωπικότητες που αποτέλεσαν και αποτελούν στυλοβάτες της εφημερίδας μας με μεγάλη προσφορά σε αυτή, τους αείμνηστους Γιώργο Στεργίου, Στέφανο Φίλο και Χρήστο Αρ. Παπακίτσο, οι οποίοι για πολλά χρόνια αποτέλεσαν τη ψυχή της εφημερίδας προσφέροντας τα μέγιστα.

Επίσης τους Χρίστο Τούμπουρο και Χάρη Ζάχο, όπου ο μεν πρώτος με τις γνώσεις του αποτελεί τον κινητήριο μοχλό της έκδοσης κάθε φύλλου της εφημερίδας σήμερα, ο δε δεύτερος τερμάτισε προσφάτως τη συνεργασία μας με επιτυχία και μέσα από τα κείμενα του τα 20 τελευταία χρόνια, μετέφερε με το δικό του τρόπο την τότε καθημερινότητα του χωριού, μέσα από τις γλαφυρές ιστορίες του.

Ακόμα άξιοι συγχαρητηρίων είναι όλοι όσοι συνεργάστηκαν- συνεργάζονται και φιλοξενήθηκαν- φιλοξενούνται στις σελίδες της Εφημερίδας, όλα τα Δ.Σ. της Αδελφότητας και όλους τους συντελεστές, οι οποίοι φροντίζουν ιδιαιτέρως ώστε η Εφημερίδα να είναι πάντα σε υψηλό επίπεδο και εργάζονται πάντοτε για την εύρυθμη λειτουργία της εφημερίδας, καθώς αποτελεί ένα μέσο επικοινωνίας όλων, με το κοινό σημείο αναφοράς μας την ΑΓΝΑΝΤΑ. Τους συγχαίρουμε και τους ευχαριστούμε!

Τέλος σαν κατακλείδα θα θέλαμε να σας βάλουμε σε σκέψεις σχετικά με το πόσο μεγαλύτερη θα ήταν η επιτυχία της εφημερίδας αν πολλαπλασιάζονταν οι συνεργασίες της και τι πνευματικό θησαυρό θα έφερνε στην επιφάνεια. Είμαστε σίγουροι ότι αυτό μπορεί να συμβεί καθώς το ανθρώπινο δυναμικό υπάρχει και καλούμε όλους όσοι επιθυμούν να μας συνδράμουν και να στείλουν κείμενα τους προς δημοσίευση. Το ανθρώπινο δυναμικό υπάρχει αρκεί μόνο να κινητοποιηθεί. Με αυτό το προσκλητήριο ευχόμαστε η εφημερίδα μας να μεγαλώσει και άλλο σε υλικό και να εκατοστίσει τα χρόνια έκδοσης της.

Το άρθρο 31 Μαΐου 1977- 31 Μαΐου 2021: 44 χρόνια Εφημερίδα “ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ” εμφανίστηκε πρώτα στο Άγναντα Άρτας.

Η ανακοίνωση των νικητών του Βραβείου 2021 πραγματοποιήθηκε πριν λίγο, σε ζωντανή διαδικτυακή εκδήλωση που συνδιοργανώθηκε από τη Mariya Gabriel, Ευρωπαϊκή Επίτροπο Καινοτομίας, Έρευνας, Πολιτισμού, Παιδείας και Νεότητας και τον Hermann Parzinger, Εκτελεστικό Πρόεδρο της Europa Nostra.

Οι νικητές του βραβείου επιλέχθηκαν από ανεξάρτητες επιτροπές αποτελούμενες από εμπειρογνώμονες πολιτιστικής κληρονομιάς από όλη την Ευρώπη, κατά την αξιολόγηση των υποψηφιοτήτων που υποβλήθηκαν από οργανισμούς και άτομα από 30 ευρωπαϊκές χώρες.

Όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, «μία ιδιαίτερα σημαντική διάκριση απέσπασε σήμερα η Ελλάδα, το βραβείο της Europa Nostra 2021, για την υποδειγματική αποκατάσταση της Γέφυρας της Πλάκας στην Ηπειρο. Με το συγκεκριμένο βραβείο -το οποίο προστίθεται στην σειρά και των άλλων αντίστοιχων διακρίσεων με τις οποίες έχει τιμηθεί το ΥΠΠΟΑ εκ μέρους της Europa Nostra- επιβεβαιώνεται και αναγνωρίζεται για μία ακόμη φορά το υψηλό επίπεδο επιστημονικής επάρκειας των Υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού σε ό,τι αφορά την προστασία και την αποκατάσταση των μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Το συγκεκριμένο έργο ήταν το αποτέλεσμα εξαιρετικής συνεργασίας ανάμεσα στα Υπουργεία Πολιτισμού, Μεταφορών και Ανάπτυξης, στην Περιφέρεια Ηπείρου, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στο Τεχνικό Επιμελητήριο. Η κατάρρευση του Γεφυριού της Πλάκας, το 2015, εξ αιτίας των έντονων βροχοπτώσεων και των πλημμυρικών φαινομένων, συνδέεται με τις συνέπειες των φαινομένων της κλιματικής αλλαγής στο πολιτιστικό απόθεμα της χώρας. Η πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης σε διεθνές επίπεδο για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ολοκληρώνει την σύνταξη του σχεδίου δράσης –ξεκίνησε τον Οκτώβριο 2019- για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων αυτών, ενώ συγχρόνως έχει εντάξει στα έργα που χρηματοδοτεί το Ταμείο Ανάκαμψης ειδικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση των φαινόμενων της κλιματικής αλλαγής στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία. Αποτελεί πρόκληση και προτεραιότητά μας να φροντίσουμε το δυνατόν συντομότερα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων που σχετίζονται με το κλίμα στην υλική και άυλη πολιτιστική κληρονομιά».

Το Γεφύρι της Πλάκας στην Ήπειρο

Το γεφύρι της Πλάκας είναι ένα μονότοξο πέτρινο γεφύρι, το μεγαλύτερο και πιο εντυπωσιακό του είδους του στην Ήπειρο. Την 1η Φεβρουαρίου 2015, κατά τη διάρκεια μίας ισχυρής καταιγίδας η οποία προκάλεσε την υπερχείλιση του ποταμού, κατέρρευσε ένα σημαντικό μέρος της κύριας καμάρας και του ανατολικού βάθρου της γέφυρας. Το έργο αποκατέστησε το γεφύρι στην παλιά του μορφή και ανέδειξε την υλική και άυλη του αξία εντός του ιδιαίτερου φυσικού τοπίου στο οποίο βρίσκεται. Το έργο ολοκληρώθηκε χάρη στην επιτυχημένη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, του Υπουργείου Υποδομών, του Υπουργείου Οικονομικών, της Περιφέρειας Ηπείρου, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και χρηματοδοτήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών και Ανάπτυξης. Η Περιφέρεια Ηπείρου και χορηγός συνέβαλαν επίσης οικονομικά στο έργο.

Το γεφύρι της Πλάκας χτίστηκε το 1866 στον ποταμό Άραχθο, με τόξο που εκτείνεται πλέον των 40 μ. σε μήκος και 20 μ. σε ύψος. Κατασκευάστηκε για να ενισχύσει την επικοινωνία και το εμπόριο στις γύρω κοινότητες και, μέχρι το 1913, βρισκόταν στη συνοριακή γραμμή μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, χρησιμεύοντας ως μία από τις δύο εισόδους στην ηπειρωτική χώρα. Έχει κηρυχθεί προστατευόμενο ιστορικό μνημείο και η ιστορική του σημασία για την Ελλάδα είναι σημαντική. Αν και κατά καιρούς πραγματοποιήθηκαν περιορισμένες επισκευαστικές εργασίες, καμία δεν αντιμετώπισε τη σοβαρή διάβρωση και υποσκαφή των θεμελίων της γέφυρας κάτω από την επιφάνεια του νερού.
Με ισχυρή δημόσια στήριξη, οι εργασίες ανάκτησης τμημάτων του γεφυριού της Πλάκας ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά την κατάρρευση του τον Φεβρουάριο του 2015. Πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη διεπιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση για τα αίτια της κατάρρευσης και για το σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου προγράμματος αποκατάστασης της γέφυρας. Στόχος του προγράμματος ήταν η στερέωση των εναπομεινάντων τμημάτων της, η αντιμετώπιση των δομικών ζητημάτων που προέκυπταν από την ροή του ποταμού και η αναστήλωση της γέφυρας χρησιμοποιώντας, όπου ήταν εφικτό, υλικό που είχε καταπέσει και επιλέγοντας προσεκτικά κατάλληλα νέα υλικά, όταν ήταν αναγκαίο. «Η έρευνα και η τεκμηρίωση αποτέλεσαν μια σταθερή βάση για αυτό το έργο που είχε ως στόχο να προσδιορίσει και να αναπαράγει τις παραδοσιακές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή της γέφυρας», σημείωσε η κριτική επιτροπή.

Το έργο είναι σημαντικό καθώς αποτελεί την πρώτη ανακατασκευή λίθινης γέφυρας στην Ελλάδα και ένα από τα λίγα παρόμοια έργα παγκοσμίως. Το ευρύ φάσμα εμπειρίας και γνώσης που ανακτήθηκε από αυτό το μοναδικό έργο εμπλουτίζει την επιστημονική κοινότητα, με τα αποτελέσματα να διαχέονται στη διεθνή κοινότητα μέσω δημοσιεύσεων και παρουσιάσεων σε συνέδρια. Φυσικά, παραδοσιακά υλικά χρησιμοποιήθηκαν κατά την αποκατάσταση του μνημείου, ενώ ανακτήθηκαν και αξιοποιήθηκαν παραδοσιακές μέθοδοι κατασκευής. Το αποκατεστημένο μνημείο εντάχθηκε ξανά τόσο στο εξαιρετικό φυσικό τοπίο του, όσο και στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της τοπικής κοινότητας.

«Αυτό το έργο αποτελεί παράδειγμα του πώς μια χρηστική κατασκευή γίνεται αντιληπτή και ως όμορφη. Η ολοκληρωμένη αποκατάσταση του γεφυριού της Πλάκας συμβάλλει στην ανάδειξη του τοπίου και του περιβάλλοντος», δήλωσε η κριτική επιτροπή.

Δείτε εδώ ένα βίντεο αφιέρωμα στην διάκριση αυτή της Αναστήλωσης του Γεφυριού της Πλάκας: https://www.youtube.com/watch?v=dHyjZCrfAso

Το πρόγραμμα Fibranet

Το πρόγραμμα FIBRANET υλοποιήθηκε με υποτροφία Marie Skłodowska Curie στο Κέντρο για την Έρευνα των Υφασμάτων στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης από τον Οκτώβριο του 2017 μέχρι το Σεπτέμβριο του 2019 και υποστηρίχθηκε από το ΥΠΠΟΑ, με τη συμμετοχή της Προϊσταμένης Τμήματος Εφαρμοσμένης Έρευνας της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, Δρ Χριστίνας Μαργαρίτη. Αφορά στη συλλογή διαφορετικών φυτικών και ζωικών ινών της Ευρώπης, που έχουν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή υφασμάτων στην αρχαιότητα. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας ελεύθερα προσβάσιμης βάσης δεδομένων για συναδέλφους και φοιτητές.

Μιλώντας στην ηλεκτρονική εκδήλωση, η Ευρωπαία Επίτροπος Mariya Gabriel δήλωσε: «Οι νικητές των European Heritage Awards / Europa Nostra Awards 2021 είναι πρεσβευτές της ομορφιάς της κληρονομιάς στην Ευρώπη, είτε πρόκειται για παραδόσεις και τεχνογνωσία, εκπληκτική αρχιτεκτονική ή τρόπο που η κληρονομιά μπορεί να ενώσει κοινότητες και γενιές. Πιστεύω πραγματικά ότι η επιτυχής διατήρηση της απτής και άυλης κληρονομιάς μας εξαρτάται από τη δέσμευση των ανθρώπων που την υποστηρίζουν. Με αυτά τα βραβεία, επομένως, τιμούμε όλους αυτούς τους εξαιρετικούς άνδρες και γυναίκες, επαγγελματίες της κληρονομιάς, αρχιτέκτονες, επιστήμονες και εθελοντές που φέρνουν την κοινή μας κληρονομιά πιο κοντά στην καρδιά μας. Το όραμά τους πρέπει να χειροκροτηθεί».

Ο Εκτελεστικός Πρόεδρος της Europa Nostra, Hermann Parzinger, δήλωσε: «Κάθε χρόνο, οι νικητές των βραβείων European Heritage Awards / Europa Nostra αποτελούν παράδειγμα της ασύγκριτης δημιουργικότητας και δέσμευσης όσων εργάζονται για την προστασία, την αξιοποίηση και τη μεταβίβαση της πολύτιμης κληρονομιάς της Ευρώπης στην επόμενη γενιά. Οι φετινοί νικητές αποδεικνύουν δυναμικά πώς η κληρονομιά προσφέρει λύσεις και δρόμους για ανάκαμψη ενόψει φαινομενικά ανυπέρβλητων προκλήσεων, καθώς αναλαμβάνουμε δράση για το κλίμα, κινητοποιούμε για βιώσιμη αστική και αγροτική ανάπτυξη και αντιμετωπίζουμε τις πολλές απειλές για τις βασικές μας ευρωπαϊκές αξίες. Χαιρετίζουμε τα εξαιρετικά επιτεύγματά τους: μπορεί να χρησιμεύσουν ως έμπνευση και ενθάρρυνση για μελλοντική δράση για τόσους πολλούς επαγγελματίες και λάτρεις της κληρονομιάς σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέρα»

Οι υποστηρικτές και οι λάτρεις της κληρονομιάς από όλο τον κόσμο ενθαρρύνονται τώρα να ανακαλύψουν τους νικητές και να ψηφίσουν στο διαδίκτυο (https://vote.europanostra.org/) για να αποφασίσουν ποιος θα κερδίσει φέτος το Βραβείο Κοινού. Ο νικητής του Βραβείου Κοινού θα ανακοινωθεί κατά τη διάρκεια της Τελετής Βραβείων Ευρωπαϊκής Κληρονομιάς, η οποία θα πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο του τρέχοντος έτους. Οι νικητές του Grand Prix, καθένας από τους οποίους θα λάβει χρηματικό βραβείο 10.000 ευρώ, θα δημοσιοποιηθεί επίσης με την ευκαιρία αυτή.

Νικητές βραβείων 2021
Συντήρηση

Gare Maritime, Βρυξέλλες, ΒΕΛΓΙΟ

Fredensborg Palace Garden, ΔΑΝΙΑ

Vardzia Rock-Cut Complex, ΓΕΩΡΓΙΑ

Haus Am Horn, Βαϊμάρη, ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Γεφύρι Πλάκας, Ήπειρος, ΕΛΛΑΔΑ

18 Ormond Quay Upper, Δουβλίνο, ΙΡΛΑΝΔΙΑ

Ξύλινη εκκλησία του χωριού Urși, κομητεία Vâlcea, ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Bes Towers Water Tower, Βαρκελώνη, ΙΣΠΑΝΙΑ

Mas de Burot, Φυσικό Πάρκο Els Ports, ΙΣΠΑΝΙΑ

Έρευνα

FIBRANET – ίνες σε αρχαία κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα της Ευρώπης, ΔΑΝΙΑ / ΕΛΛΑΔΑ

Control Shift – Επανάχρηση της βιομηχανικής κληρονομιάς στην Ευρώπη, ΕΛΛΑΔΑ / ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

ART-RISK – Εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Προληπτική Συντήρηση, ΙΣΠΑΝΙΑ

Προσφορά στην Πολιτιστική Κληρονομιά από οργανισμούς και άτομα

Ίδρυμα Γκιροκάστρα, ΑΛΒΑΝΙΑ

Τεχνική Επιτροπή Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ΚΥΠΡΟΣ

Rita Bargna, ΙΤΑΛΙΑ

GEFAC – Ομάδα Εθνογραφίας και Λαογραφίας της Ακαδημίας της Κοΐμπρα, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

Εκπαίδευση, Κατάρτιση και Ευαισθητοποίηση

Ακολουθώντας τα Βήματα της Βουλγαρικής Λαογραφίας, ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

Κέντρα κληρονομιάς, ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ / ΙΤΑΛΙΑ / ΣΕΡΒΙΑ / ΙΣΠΑΝΙΑ

Η εφεύρεση ενός ένοχου κόμματος, Trento, Ιταλία

Διακοπές! Στην Ανατολή και τη Δύση – Η Σχολική Εκκλησία, Γκρόνινγκεν, ΟΛΛΑΝΔΙΑ

Ευρωπαϊκό Κέντρο Αλληλεγγύης – Μόνιμη Έκθεση, Γκντανσκ, ΠΟΛΩΝΙΑ

Morón Artisan Lime, Morón de la Frontera, ΙΣΠΑΝΙΑ

Αρχαιολογία στο σπίτι, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Morus Londinium: Η κληρονομιά του Λονδίνου μέσω των δέντρων, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

ΠΗΓΗ: digitalculture.gov.gr

Το άρθρο Βραβείo Ευρωπαϊκής Κληρονομιάς / Europa Nostra 2021 για την αποκατάσταση του Γεφυριού της Πλάκας (video) εμφανίστηκε πρώτα στο Άγναντα Άρτας.

Την Παρασκευή 28/05/2021, θα πραγματοποιηθεί από κοινού και από τους δύο παρόχους επίγειας ψηφιακής ευρυεκπομπής, την ΕΡΤ και την Digea, η δεύτερη φάση αυτής της μετάβασης, όπως αυτή προβλέπεται από τον ανανεωμένο Χάρτη Συχνοτήτων στις περιοχές των νομών Αιτωλοακαρνανίας, Άρτας, Αχαΐας, Ζακύνθου, Ηλείας, Κεφαλλονιάς, Λευκάδας, Πρέβεζας.

*Παρακολουθήστε το τηλεοπτικό μας spot της DIGEA εδώ

Τα κανάλια θα εκπέμπονται στις νέες – τελικές και διεθνώς κατοχυρωμένες συχνότητες, ώστε να απελευθερωθεί χώρος στο φάσμα και να χρησιμοποιηθεί από τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας για την ανάπτυξη του 5G. Η παραπάνω ενέργεια αποφασίστηκε από την Ε.Ε και είναι υποχρεωτική για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Τι πρέπει να κάνει ο τηλεθεατής;
Έναν απλό επανασυντονισμό του δέκτη του (αποκωδικοποιητή ή τηλεόραση ανάλογα με το τι έχει ο καθένας) την ημέρα που θα γίνει η μετάβαση στην περιοχή του, δηλαδή την Παρασκευή 28 Μαΐου 2021 για την Άγναντα, τον Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων και ολόκληρο το νομό Άρτης.

Η διαδικασία είναι απλή και δεν χρειάζεται τεχνικός, πάρε το τηλεκοντρόλ, πάτησε μενού, επίλεξε εγκατάσταση ή ρυθμίσεις, αυτόματο συντονισμό και πάτησε ΟΚ.

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Συχνότητες Κέντρων Εκπομπής

Το άρθρο Στις 28/05/2021 επανασυντονίζουμε τους τηλεοπτικούς δέκτες σε Αιτωλοακαρνανία, Άρτα (ΑΓΝΑΝΤΑ), Αχαΐα, Ζάκυνθο, Ηλεία, Κεφαλλονιά, Λευκάδα, Πρέβεζα εμφανίστηκε πρώτα στο Άγναντα Άρτας.

Η Άρτα δεν φημίζεται μόνο για το ιστορικό γεφύρι που «ολημερίς το χτίζανε και το βράδυ γκρεμιζόταν», για τις ομορφιές του Αμβρακικού Κόλπου, τα γραφικά χωριά σκαρφαλωμένα στις πλαγιές των Τζουμέρκων, τα πολλά εκκλησιαστικά και βυζαντινά μνημεία και ομορφιές, τον παραγωγικό κάμπο της με τα άριστης ποιότητας πορτοκάλια αλλά φημίζεται και για το ποδόσφαιρο. Είναι μια ποδοσφαιρομάνα, που ανέδειξε σπουδαίους και μεγάλους ποδοσφαιριστές, οι οποίοι έκαναν καριέρα στην Α’ Εθνική, φτάνοντας μέχρι και την Εθνική Ελλάδας. Όταν μιλάς για ποδόσφαιρο στην Άρτα, ο νους πάει στη θρυλική Αναγέννηση. Μια ιστορική ομάδα, γνωστή στο πανελλήνιο, με την πιο βαριά φανέλα στην Ήπειρο, μετά τον ΠΑΣ Γιάννινα. Μπορεί να αγωνίζεται σήμερα στη Γ’ Εθνική και να απουσιάζει πολλά χρόνια από τις μεγάλες κατηγορίες, αλλά έχει πίσω της μεγάλη διαδρομή, που άφησε ανεξίτηλα σημάδια. Την ασπρόμαυρη φανέλα με σήμα το ξακουστό γεφύρι φόρεσαν σπουδαίοι ποδοσφαιριστές, που μεταγράφηκαν σε μεγάλες ομάδες κάνοντας σπουδαία καριέρα. Αυτά τα ποδοσφαιρικά διαμάντια που βγήκαν από τις αλάνες της Άρτας, από τα καμποχώρια του Αμβρακικού και από μέρη που μοιάζουν με «αετοφωλιές» των Τζουμέρκων, θα παρουσιάσουμε σήμερα από τη στήλη μας.

Όπως συμβαίνει στις κλειστές κοινωνίες των επαρχιακών πόλεων, έτσι και στην Άρτα η τοπική ομάδα είναι πάντα το σημείο αναφοράς. Στην προκειμένη περίπτωση η θρυλική Αναγέννηση. Αρκετοί ποδοσφαιριστές που ξεχώρισαν για τις ικανότητες και το ταλέντο τους άνοιξαν περισσότερο τα φτερά παίζοντας και σε ομάδες Α’ Εθνικής. Άλλοι πάλι, ενώ ήταν μεγάλα ταλέντα, δεν είδαν σοβαρά το ποδόσφαιρο και έμειναν μια ζωή στην πόλη τους, χωρίς να υπολείπονται σε αξία από αυτούς που πήγαν κάπου ψηλότερα.

Η Αναγέννηση ιδρύθηκε το 1960 από τη συγχώνευση των ομάδων Αετός, Παναμβρακικός και Ολυμπιακός Άρτας. Ο Παναμβρακικός το 1959 έφτασε στα προημιτελικά του Κυπέλλου Ελλάδας, πετυχαίνοντας τη μεγαλύτερη διάκριση σε αυτόν τον θεσμό απ’ όλες τις ομάδες της Ηπείρου και της Βορειοδυτικής Ελλάδας. Αυτό το ρεκόρ έσπασε το 1963 ο Αβέρωφ Ιωαννίνων που έφτασε στα ημιτελικά και το ισοφάρισε το 2007 ο ΠΑΣ Γιάννινα, πετυχαίνοντας την ίδια διάκριση. Η Άρτα, όχι μόνο επί εποχής Αναγέννησης αλλά και παλιότερα, έβγαζε σπουδαίους παίκτες, που η φήμη τους έμεινε στα όρια της περιοχής. Η δε Αναγέννηση, τέλη δεκαετίας του ’60 και αρχές δεκαετίας του ’70, έφτιαξε πανίσχυρη ομάδα που άξιζε να πάει στην Α’ Εθνική. Δεν το πέτυχε από λεπτομέρειες ή από αδικίες. Όσοι έζησαν εκείνη την εποχή έχουν να λένε τα καλύτερα.

Με την ίδρυση της Β’ Εθνικής το 1962 η φήμη της απλώθηκε παντού. Επόμενο ήταν τα ταλέντα από την Άρτα να μπουν στο στόχαστρο μεγαλύτερων ομάδων. Το καλοκαίρι του 1965 μεταγράφηκαν στην Παναχαϊκή ο αρχηγός Κώστας Αμβράζης, ο τερματοφύλακας Γιώργος Κίκκης και ο μεσοεπιθετικός Νίκος Πριόβολος. Το επόμενο καλοκαίρι του 1966 αποκτήθηκε και ο Βασίλειος Ρέντζος. Η πατρινή ομάδα ήταν ακόμη στη Β’ Εθνική, αλλά είχε συνεχώς ανοδική πορεία με Δαβουρλή, Μιχαλόπουλο, Λεγάτο, Σίδερη, Σαραντόπουλο και άλλους στο δυναμικό της. Λίγα χρόνια μετά προστέθηκαν στη μηχανή των Αχαιών οι Ρήγας, Στραβοπόδης, Λεβεντάκος και άλλοι σπουδαίοι παίκτες που έφτασαν την ομάδα μέχρι την Ευρώπη. Οι Αμβράζης, Κίκκης, Πριόβολος, Ρέντζος ήταν οι πρώτοι άσοι από την Άρτα που άνοιξαν τα ποδοσφαιρικά φτερά τους. Ο Κώστας Μπανιάς μάς είπε ότι το 1963 πήγε για ένα φεγγάρι και ο Μαστρογιάννης στον Φωστήρα. Ο «φονέας των γιγάντων» ήταν τότε στα ερασιτεχνικά της Αθήνας. Στη μεγάλη Παναχαϊκή περισσότερες συμμετοχές είχε ο Κώστας Αμβράζης, που αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση για το ποδόσφαιρο της Άρτας. Ολοκληρώνοντας τον κύκλο του στην Πάτρα, επέστρεψε στην Άρτα. Όταν σταμάτησε το ποδόσφαιρο, υπηρέτησε την αρτινή ομάδα από διάφορά πόστα και επί σειρά ετών ως πρόεδρος, έφορος ποδοσφαίρου, ακόμη και προπονητής. Αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση, εμβληματική φυσιογνωμία για το ποδόσφαιρο της Άρτας. Βοήθησε πολλούς ποδοσφαιριστές που του το αναγνωρίζουν διαχρονικά. «Μεγάλος ποδοσφαιριστής, καταπληκτικός πρόεδρος στην Αναγέννηση, άνθρωπος με αξίες και αγάπη για την ομάδα και τους παίκτες, τον ευχαριστούμε για όλα» έγραψε για τον Κώστα Αμβράζη ο Μήτσος Νταλάκας.

Στις αλάνες και στις γειτονιές της Άρτας τα παιδιά έπαιζαν ποδόσφαιρο. Στα δικά της παιδιά στηρίχθηκε η Αναγέννηση, όταν χτύπησε την πόρτα της Α’ Εθνικής, κοντράροντας στα ίσα σημαντικές ομάδες όπως τους ΠΑΣ Γιάννινα, Απόλλωνα Σμύρνης, ΟΦΗ, Καλαμάτα, Κόρινθο. Μεταξύ των αστέρων της εποχής οι Σιακούφης, Κουτσογεώργος, Ευταξίας, Χρηστάκης, Μπασούκας, Χουλιάρας, Πέτσας, Τσίτσικας, Τσιάφης, Κλάρας, Τζιομάκης, Νίκου, Λάιος, Ρέντζος, Κοντογιώργος, Παπαδιώτης, Δημουλίτσας, Βάσιος και άλλοι. «Όλοι οι παίκτες εκείνης της Αναγέννησης θα μπορούσαν να σταθούν στην Α’ Εθνική, πολλοί αδικήθηκαν που δεν πήγαν σε μεγάλες ομάδες, αφού είχαν ταλέντο και προσόντα» μας είπε πολλά χρόνια μετά, το 1988, ο Ανδρέας Παπαεμμανουήλ, όταν επέστρεψε ως προπονητής στην Άρτα. Στάθηκε στην περίπτωση του Τάκη Κουτσογεώργου, λέγοντας ότι είχε το στυλ και τον δυναμισμό του Γιώργου Σιδέρη. Το ποδόσφαιρο ήταν ακόμη ερασιτεχνικό. Οι περισσότεροι παίκτες επιζητούσαν επαγγελματική αποκατάσταση, παρά μεταγραφή. Τον Κουτσογεώργο ήθελε πολύ η ΑΕΚ, αλλά δεν τα έβρισκε με τη διοίκηση της Αναγέννησης. Στα τελειώματα της καριέρας του έπαιξε για έναν χρόνο στον Παναιτωλικό, τη σεζόν 1977-78 στη Β’ Εθνική, με 8 συμμετοχές και 1 γκολ, όπου τραυματίστηκε και σταμάτησε το ποδόσφαιρο.

Ο Δημήτρης Σιακούφης στον Παναιτωλικό

Ο πρώτος ποδοσφαιριστής από την Άρτα που αγωνίστηκε στα σαλόνια της Α’ Εθνικής ήταν ο Δημήτρης Σιακούφης. Το καλοκαίρι του 1975 μεταγράφηκε στον Παναιτωλικό, που είχε ανεβεί για πρώτη φορά στην Α’ Εθνική. Είναι γέννημα-θρέμμα Αρτινός, ξεκίνησε το ποδόσφαιρο από τα Ρακούν και το 1964 μεταγράφηκε στον Σκουφά Κομποτίου. Το καλοκαίρι του 1965 μετακόμισε στα Γιάννινα για να παρακολουθήσει μαθήματα σε φροντιστήριο, ετοιμαζόμενος για τις εισαγωγικές εξετάσεις στη Γυμναστική Ακαδημία. Τον πλησίασαν οι παράγοντες του Ατρόμητου Ιωαννίνων για να τον πάρουν στην ομάδα τους. Λίγο πριν υπογράψει, πήγε στα Γιάννινα ο πατέρας του και τον έβαλε να υπογράψει στην Αναγέννηση. Έγινε αρχηγός και ένας από τους καλύτερους παίκτες. Κατά καιρούς ενδιαφέρθηκαν να τον αποκτήσουν ΠΑΟΚ, ΑΕΚ, ΠΑΣ Γιάννινα, Παναχαϊκή, αλλά κάτι στράβωνε την τελευταία στιγμή. Στο Αγρίνιο έγινε βασικός στην Α’ Εθνική με προπονητή τον Χασιώτη και συμπαίκτες τους Σαββουλίδη, Γλυκοκάλαμο, Γιακουμή, Γούναρη, Χιλ, Κωστόπουλο, Σερκίδη, Γαβαλά, Παππά, Δενδρινό, Γκανιάτσα, Γούναρη, Τάκο και άλλους. Στον Παναιτωλικό αγωνίστηκε μέχρι το 1979 με 102 συμμετοχές και 7 γκολ σε Α’ και Β’ Εθνική. Έκλεισε την καριέρα του σε ερασιτεχνικές ομάδες της περιοχής, ενώ αγωνίστηκε και στον Αμβρακικό Βόνιτσας. Όπως προαναφέραμε, τη σεζόν 1977-78 πήγε στον Παναιτωλικό και ο Κουτσογεώργος, συμπαίκτης για έναν χρόνο με τον Σιακούφη, όπως στις καλές ημέρες της Αναγέννησης.

Στη μεγάλη Παναχαϊκή ο Νταλάκας

Επόμενη μεγάλη μεταγραφή ήταν του Δημήτρη Νταλάκα. Το καλοκαίρι του 1979 μεταγράφηκε από την Αναγέννηση στην Παναχαϊκή που μεσουρανούσε στην Α’ Εθνική με Δαβουρλή, Ψαρρά, Ιωακειμίδη, Καραμανλή, Σπεντζόπουλο, Γεωργόπουλο και άλλους. Ήταν το μαύρο καλοκαίρι για την Αναγέννηση, που υποβιβάστηκε από τη Β’ Εθνική μετά από μπαράζ αγώνα με τη Βέροια στη Ριζούπολη, ματς που σήμανε το τέλος της μεγάλης εποχής. Ο Δημήτρης Νταλάκας αγαπήθηκε πολύ στην Πάτρα για τη μεγάλη μπάλα που έπαιξε και για τον καλό χαρακτήρα του. Σε παλιότερη συνέντευξη είχε δηλώσει στο «ΦΩΣ»: «Στάθηκα πολύ τυχερός που πήγα στη μεγάλη Παναχαϊκή. Εκεί με αγκάλιασαν από την πρώτη στιγμή, έμαθα πολλά πράγματα πάνω στο ποδόσφαιρο και άλλαξε εντελώς η ζωή μου. Ήταν τυχερό τελικά να πάω στην ιστορική ομάδα της Πάτρας που είχε πολύ μεγάλο εκτόπισμα. Σε αυτά τα 8,5 χρόνια έδωσα ό,τι καλύτερο είχα για να τιμήσω τη φανέλα της Παναχαϊκής, τον κόσμο της και όσους έδειξαν σε μένα εμπιστοσύνη. Είμαι ο μοναδικός ξένος παίκτης που έμεινε 8,5 χρόνια στην Παναχαϊκή. Είναι για μένα ένας τίτλος τιμής». Ο Δημήτρης Νταλάκας το καλοκαίρι του 1988 επέστρεψε στην Αναγέννηση. «Ο πρώτος που ξεχώρισε το ταλέντο του ήταν ο προπονητής Νίκος Πάγκαλος» μας λέει για τον Νταλάκα ο αθλητικογράφος και ιστορικός ερευνητής Κώστας Μπανιάς, προσθέτοντας: «Ο Πάγκαλος έκανε τη μεγάλη Δόξα Δράμας. Πέρασε για έναν χρόνο στη δεκαετία του ’70 και από την Άρτα. Έμενε στο ξενοδοχείο “Αμβρακία”. Πολλές οι συζητήσεις που κάναμε για ποδόσφαιρο. Για τον Νταλάκα μού είπε ότι θα φτάσει ψηλά, δεν έχει ξαναδεί χαφ με τόσο μεγάλα πνευμόνια, ώστε να μπορεί να βγάζει όχι δύο αλλά τρία ημίχρονα».

Οι μεταγραφές Βαΐτση και Γεωργιάδη

Ο κάμπος της Άρτας συνέχιζε να βγάζει ποδοσφαιριστές. Ο Γιώργος Βαΐτσης βρέθηκε αμούστακο παιδί στην Αναγέννηση. Σε ηλικία 16 ετών, τη σεζόν 1983-84, έκανε ντεμπούτο στο πρωτάθλημα της Γ’ Εθνικής με προπονητή και παίκτη την παλιά δόξα της ΑΕΚ, Διονύση Τσάμη. Βασικός στο ματς με την Αχαϊκή στην Πάτρα για την 3η αγωνιστική. Γρήγορα ξεδίπλωσε το ταλέντο του, κλήθηκε στις μικρές εθνικές ομάδες, πέφτοντας στις μεταγραφικές κεραίες του Ολυμπιακού. Το καλοκαίρι του 1985, μετά από δύο γεμάτες σεζόν στην Άρτα, μετακόμισε στο λιμάνι. Ήταν επιθετικός με καλές διεισδύσεις από τα άκρα. Με τον Ολυμπιακό αγωνίστηκε σε δύο περιόδους, ενώ σε επίπεδο Α’ Εθνικής αγωνίστηκε σε Παναχαϊκή και Εθνικό Πειραιώς. Ο Αλκέτας Παναγούλιας τον κάλεσε στην εθνική ομάδα ανδρών, παίρνοντας το βάπτισμα του πυρός σε παιχνίδι με την Ουγγαρία. Ήταν η μοναδική συμμετοχή του στο εθνικό συγκρότημα, ενώ έχει 229 συμμετοχές και 47 γκολ στην Α’ Εθνική. Έναν χρόνο μετά τη μεταγραφή του Βαΐτση στον Ολυμπιακό, άλλος ένας παίκτης της Αναγέννησης πέρασε στα μεγάλα σαλόνια.

Η εποχή Νικοπολίδη

Η δεκαετία του ’80 ήταν πολύ παραγωγική σε ανάδειξη ταλέντων. Το 1987 η Αναγέννηση απέκτησε από τη Βίγλα Άρτας ένα ψηλόλιγνο παλικάρι, που λόγω ύψους το έβαζαν να παίζει σέντερ φορ για να παίρνει τις κεφαλιές, αλλά μετά έγινε τερματοφύλακας. Ο λόγος για τον διεθνή γκολκίπερ Αντώνη Νικοπολίδη με τη γνωστή πορεία του στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Αρχικά ήταν στη σκιά των Θωμά Δημητρίου και Νίκου Νικολάου. Έκανε ντεμπούτο στο ματς με τη Λαμία στις 20/12/1987 για το πρωτάθλημα της Γ’ Εθνικής και σταδιακά πήρε θέση βασικού. Όπως λένε οι τότε συμπαίκτες του, παιδί χαμηλών τόνων ο Αντώνης, δούλευε στις προπονήσεις και παρακολουθούσε και τα μαθήματά του στο Τεχνικό Λύκειο Άρτας. Ο τότε προπονητής Ανδρέας Παπαεμμανουήλ τον πρότεινε για μεταγραφή στον Παναθηναϊκό. Έτσι, το καλοκαίρι του 1989 βρέθηκε στην Παιανία, ανοίγοντας νέα σελίδα στην καριέρα αλλά και στη ζωή του. Το 2004 βρέθηκε στον Ολυμπιακό, γνωρίζοντας δόξα και παίρνοντας τίτλους, ενώ με την εθνική ομάδα το 2004 σήκωσε στην Πορτογαλία το Κύπελλο Ευρώπης. Αφετηρία αυτής της μεγάλης καριέρας το ξερό γήπεδο της Άρτας, που πολλές φορές δεν μπορούσε να φορέσει παντελόνι από τα ματωμένα γόνατα. Στο βιβλίο του «Ο αγώνας της ζωής μου» ο Αντώνης Νικοπολίδης αναφέρει: «Στην Αναγέννηση έμαθα τι σημαίνει να είσαι συνεπής στις προπονήσεις, να δουλεύεις και να ετοιμάζεσαι για το παιχνίδι της Κυριακής, να είσαι επαγγελματίας και να προστατεύεις τη ζωή σου από ξενύχτια και ανόητες περιπέτειες. Έμαθα τι σημαίνει να έχεις υποχρεώσεις…».

Αρτινός είναι και ο Γιάννης Αναστασίου

Το καλοκαίρι του 1986 η ΑΕΚ δαπάνησε ένα σεβαστό ποσό για να αποκτήσει τον Λάμπρο Γεωργιάδη. Ποδοσφαιριστής με πολλά προσόντα, ως αριστερός μπακ χαφ φόρεσε 102 φορές τη φανέλα της ΑΕΚ, δίπλα σε μεγάλα ονόματα της «Ένωσης». Ξεκίνησε το ποδόσφαιρο από τη Νέα Σινώπη Πρέβεζας, πήγε στον ΠΑΣ Πρέβεζα και στη συνέχεια με μεταγραφή στην Αναγέννηση Άρτας, για να καταλήξει στην ΑΕΚ, που ήταν η οροφή της καριέρας του.

Γέννημα-θρέμμα της Άρτας είναι και ο Γιάννης Αναστασίου. Από μικρός έδειχνε ότι έχει μέλλον στο ποδόσφαιρο, παίζοντας στον Ακράτητο Ακροποταμιάς και στις μικτές ομάδες της ΕΠΣ Άρτας. Ενώ ήταν κάτω από τη μύτη της Αναγέννησης, τον άρπαξε μέσα από τα χέρια της το 1990 ο ΠΑΣ Πρέβεζας. Η πορεία του στη συνέχεια είναι γνωστή σε Ελλάδα και εξωτερικό, με σταθμούς της μεγάλης καριέρας του οι ομάδες Εθνικός Πειραιώς, ΟΦΗ, Άντερλεχτ, Ρόντα, Άγιαξ, Σπάρτα Ρότερνταμ, Αλμέρι Σίτι. Διετέλεσε προπονητής των Παναθηναϊκού, Ατρόμητου και ομάδων του εξωτερικού. Στην Άρτα αγωνίστηκε τη σεζόν 1992-93 και ο διεθνής Μιχάλης Καψής, καθώς ο πατέρας του, Άνθιμος, ήταν προπονητής στα Γιάννινα. Από την Αναγέννηση βρέθηκε στον Εθνικό Πειραιώς, στην ΑΕΚ, στην Μπορντό και στη συνέχεια στον Ολυμπιακό και στην εθνική ομάδα.
Ο Μπαλάφας και οι υπόλοιποι παίκτες

Στα νεότερα χρόνια σημαντική καριέρα έκανε στον ΠΑΟΚ ο Σωτήρης Μπαλάφας. Ξεκίνησε από τον Εθνικό Φιλιππιάδας, μεταγράφηκε το 2003 στην Αναγέννηση και το 2005 δόθηκε στον ΠΑΟΚ, όπου παρέμεινε επτά χρόνια. Στη συνέχεια αγωνίστηκε σε ΠΑΣ Γιάννινα, Εργοτέλη, στην ουκρανική Χοβέρλα, σε Βέροια, Κέρκυρα, Νίκη Βόλου. Από τα σημαντικά ταλέντα στην Ήπειρο ήταν και ο Περικλής Σπυράκος. Τεχνίτης που θύμιζε… Μαραντόνα! Η Αναγέννηση ήταν ο βατήρας για να φτάσει στην Α’ Εθνική με Τρίκαλα και Πανηλειακό, ενώ αγωνίστηκε και σε άλλες ομάδες Β’ και Γ’ Εθνικής. Με τον Ηρακλή Θεσσαλονίκης αγωνίστηκε στην Α’ Εθνική στα τέλη της δεκαετίας του ’90 ο Δημήτρης Θώδης, που βγήκε από τα σπλάχνα της Αναγέννησης. Στην ιστορική πόλη με το θρυλικό γεφύρι έχει την ποδοσφαιρική αφετηρία και ο Βαγγέλης Καούνος. Από τους Φιλέλληνες Πέτα μεταγράφηκε στην Αναγέννηση, που τον έδωσε με μεταγραφή το 2001 στην Κοζάνη. Το ταξίδι ήταν μεγάλο, με σταθμούς τις ομάδες: Ξάνθη, Καλλιθέα, Εθνικός Αστέρας, ΠΑΣ Γιάννινα, Καλαμάτα, Αστέρας Τρίπολης, Παναιτωλικός, Λάρισα. Στην Α’ Εθνική έχει 80 συμμετοχές και 11 γκολ, στη Β’ Εθνική 135 συμμετοχές και 52 γκολ. Από τους σπουδαιότερους επιθετικούς (σέντερ φορ) που ανέδειξε το ποδόσφαιρο της Άρτας. Από την εποχή του Κουτσογεώργου είχε να βγει τέτοιος στράικερ. Άλλος ένας Αρτινός ποδοσφαιριστής που διέπρεψε στην Α’ Εθνική με τον ΠΑΣ Γιάννινα και τον Άρη είναι ο Κώστας Καζναφέρης. Ξεκίνησε από τις αλάνες της Άρτας, για να αποκτηθεί το 2006 από τον «Άγιαξ της Ηπείρου» που του άνοιξε νέους δρόμους στην καριέρα του. Από τα τοπικά πρωταθλήματα της Άρτας ξεκίνησε σε μικρή ηλικία ο Λάμπρος Βαγγελής. Από τις ακαδημίες του Ρακούν πήγε στις ομάδες νέων της Σιένα της Ιταλίας, έπαιξε για λίγο στο Καμπιονάτο, μετακόμισε στην Ελλάδα Βερόνας και το 2003 μεταγράφηκε στον ΠΑΟΚ. Κεντρικός χαφ που θα έφτανε ψηλά αν δεν είχε προβλήματα τραυματισμών. Για ένα διάστημα αγωνίστηκε στον ΠΑΣ Γιάννινα και στον Θρασύβουλο Φυλής.

Αυτοί είναι οι παίκτες που αναδείχθηκαν στην Αναγέννηση και αγωνίστηκαν στην Α’ Εθνική. Υπάρχουν και δεκάδες άλλοι που μεταγράφηκαν σε ομάδες Β’ Εθνικής. Ορισμένοι από αυτούς, όπως ο Κώστας Δήμας, ήταν ποδοσφαιρικά διαμάντια, αλλά από κακές συγκυρίες δεν γνώρισαν τα μεγάλα σαλόνια του ελληνικού ποδοσφαίρου. Μετά απ’ όλα όσα περιγράψαμε, δικαιολογημένα χαρακτηρίζουμε την Άρτα ποδοσφαιρομάνα, γιατί πραγματικά αυτός ο τόπος γέννησε και ανέδειξε σπουδαίους ποδοσφαιριστές.

Το άρθρο ΑΦΙΕΡΩΜΑ Αναγέννηση Άρτας: Το ποδοσφαιρικό… εργοστάσιο!!! (PICS) εμφανίστηκε πρώτα στο Άγναντα Άρτας.